Żywiec w rankingu PAS 2024: Pozytywne zmiany w jakości powietrza, ale wyzwania pozostają.

Żywiec po raz kolejny znalazł się w ścisłej czołówce niechlubnego zestawienia Polskiego Alarmu Smogowego za rok 2024, potwierdzając, że problem jakości powietrza w regionie pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań. Choć w przeszłości miasto bywało liderem raportów PAS, tegoroczne dane – mimo pewnych oznak poprawy – ponownie kierują uwagę opinii publicznej nad Sołę.

Po raz kolejny Żywiec znalazł się w czołówce dorocznego rankingu opublikowanego przez Polski Alarm Smogowy (PAS) za rok 2024. Raport, będący barometrem jakości powietrza w kraju, ukazuje miasto jako region, w którym wyzwania ekologiczne pozostają palące, pomimo pewnych pozytywnych zmian.

Przez lata Żywiec często dominował w niechlubnych raportach PAS. Burmistrz Antoni Szlagor konsekwentnie kwestionował miarodajność tych danych, zwracając uwagę na fakt, że ranking nie obejmuje wszystkich miejscowości w Polsce oraz że zanieczyszczenia z okolicznych gmin kumulują się w śródmieściu. Ponadto, władze miasta wskazywały na niefortunną lokalizację głównej stacji pomiarowej, pierwotnie usytuowanej przy ulicy Słowackiego – w pobliżu starych kamienic ogrzewanych węglem. Przeniesienie stacji na peryferie dzielnicy Sporysz faktycznie przyniosło poprawę odnotowywanych wyników.

Od kilkunastu lat samorząd Żywca podejmuje szereg działań mających na celu poprawę jakości powietrza. Wśród nich należy wymienić system dopłat dla mieszkańców na wymianę starych pieców.

Poprawa Stężenia, Wzrost Dni Smogowych

Tegoroczny raport PAS przynosi jednak pewne jaskółki zmian. W kategorii średniorocznego stężenia benzo(a)pirenu Żywiec spadł z pozycji wicelidera na miejsce czwarte, osiągając poziom 4 ng/m³ – wciąż czterokrotnie przekraczający obowiązującą normę unijną, ale niższy niż rok wcześniej. Miasto znalazło się w tym zestawieniu obok Nowego Sącza, Rabki-Zdroju, Tuchowa, Opatowa i Skarżyska-Kamiennej.

Nieco mniej optymistycznie prezentują się dane dotyczące tzw. dni smogowych. W 2024 roku było ich w Żywcu 32, o jeden więcej niż rok wcześniej, co plasuje miasto na siódmej pozycji ex aequo z Suchą Beskidzką. Choć wyniki te mieszczą się w unijnej normie 35 dni, kierunek zmian trudno uznać za zadowalający.

Warto zauważyć, że w kategorii miejscowości o najwyższym średniorocznym stężeniu pyłu PM10 Żywiec, podobnie jak w 2023 roku, nie znalazł się w głównym zestawieniu, co jest pozytywnym sygnałem.

Walka o czyste powietrze w Żywcu to proces długotrwały i złożony, zależny nie tylko od lokalnych działań, ale i od problemu zanieczyszczeń przenoszonych z regionu. Poprawa w stężeniu benzo(a)pirenu jest krokiem w dobrym kierunku, jednak rosnąca liczba dni smogowych przypomina, że cel, jakim jest spełnienie europejskich norm, pozostaje odległy.