Bielsko-Biała wchodzi na kulturalną scenę kraju. Rok splątanych idei i wspólnego świętowania

Od 1 stycznia Bielsko-Biała oficjalnie nosi miano pierwszej w historii Polskiej Stolicy Kultury. To symboliczny moment nie tylko dla miasta, lecz także dla krajowej polityki kulturalnej, która po raz pierwszy zyskuje tak wyraźny, całoroczny punkt odniesienia poza metropoliami. Uroczysta inauguracja zaplanowana na 17 stycznia otworzy program obejmujący ponad sto wydarzeń artystycznych, społecznych i edukacyjnych, rozpisanych na cały 2026 rok.

Koncepcja programowa PSK 2026 czerpie z idei „Miasta Splotów” – znanej już z wcześniejszych starań Bielska-Białej o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Miasto przedstawia się tu jako organizm utkany z kreatywności, relacji społecznych i bliskości natury. To właśnie te trzy „nici” mają budować dobrostan mieszkańców i odporność wspólnoty na przyszłe wyzwania. Szczegółowy kalendarz wydarzeń dostępny jest na stronie bb2026.pl, jednak inauguracja ma stanowić jego najbardziej widoczny i symboliczny początek.

Ulica jako scena

Sobotnie otwarcie 17 stycznia rozpocznie się od czterech barwnych korowodów, przygotowanych przez Miejski Dom Kultury. To propozycja o charakterze otwartym i rodzinnym, zapraszająca mieszkańców oraz gości do aktywnego udziału. Kolorowe pochody wyruszą z różnych punktów miasta, by – przy akompaniamencie orkiestr, muzyków ulicznych, szczudlarzy i performerów – dotrzeć na Plac Wojska Polskiego.

Korowód z Rynku poprowadzi Orkiestra Morskiego Oddziału Straży Granicznej z Gdańska. Drugi pochód, formowany przy Liceum Ogólnokształcącym im. Władysława Kopalińskiego, wyruszy pod rytm formacji Walimy w Kocioł. Trzeci – nietypowo prowadzony przez nagłośnionego Fiata 126p – wystartuje z parkingu przy ulicy Paderewskiego. Czwarty zaś wyjdzie z przejścia podziemnego przy ulicy Lwowskiej, prowadzony przez Orkiestrę Dętą Bielskiego Centrum Kultury im. Marii Koterbskiej. Wszystkie korowody zaczną się formować o godzinie 15.00.

Kulminacją tej części dnia będzie wspólne zatańczenie poloneza o 16.00 w centralnej części Placu Wojska Polskiego – gest jednocześnie symboliczny i wspólnotowy, podkreślający narodowy, a zarazem otwarty charakter wydarzenia.

Koncert i obraz miasta

Wieczorem, o godzinie 17.00, uwaga przeniesie się na Plac Ratuszowy, gdzie rozpocznie się koncert Evviva l’arte. Wystąpi Bielska Orkiestra Kameralna pod dyrekcją Mateusza Walacha, wspierana przez didżeja Michała Sandeckiego oraz grono uznanych artystów polskiej sceny muzycznej, m.in. Urszulę Dudziak, Kamila Bednarka, Adama Nowaka, Beatę Bednarz i Andrzeja Krzywego. Widowisko realizowane będzie jako duża produkcja telewizyjna, transmitowana również na telebimie ustawionym na Placu Wojska Polskiego.

Równolegle miasto otworzy przestrzeń dla sztuk wizualnych. W kilku punktach Bielska-Białej pojawią się wystawy sztuki współczesnej: od malarstwa młodych artystów ASP w Katowicach, przez instalacje przestrzenne, po fotografie i obiekty prezentowane w Galerii Miejskiej oraz w Ratuszu. To wyraźny sygnał, że PSK 2026 nie ogranicza się do jednego gatunku czy jednej publiczności.

Rok kultury

Inauguracja jest jedynie zapowiedzią intensywnego roku. W programie znalazły się zarówno nowe inicjatywy, jak i znane festiwale – m.in. Bielska Zadymka Jazzowa, Jesień Jazzowa, Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej czy Festiwal Kompozytorów Polskich – wzbogacone o kontekst Polskiej Stolicy Kultury.

Wśród premierowych propozycji szczególną uwagę zwraca Wędrujący Festiwal, planowany na czerwiec, poświęcony relacjom człowieka z naturą oraz odpowiedzialności ekologicznej. Również w czerwcu zainauguruje działalność międzynarodowy konkurs Preisner Scoring Competition, skierowany do młodych twórców muzyki filmowej, zainicjowany przez Zbigniewa Preisnera.

Sierpień upłynie pod znakiem Miejskiej Promenady Kultury, która ożywi ulicę Zamkową serią warsztatów, koncertów, potańcówek i wydarzeń plenerowych, zwieńczonych operą Carmen w wykonaniu zespołu Teatru Polskiego.

Bielsko-Biała rozpoczyna więc rok, w którym kultura wychodzi z instytucji na ulice, place i do codziennego życia mieszkańców. To zaproszenie do wspólnego uczestnictwa, obserwacji i współtworzenia – przez dwanaście miesięcy.